Hoofdstuk 5

Rotondes & Kruispunten

Wie voorrang heeft op een officiële rotonde versus een zonder enige borden, hoe je je rijstrook kiest, wanneer je moet richting aangeven, de gangbare kruispuntvormen, en waarom je een kruispunt nooit mag blokkeren.

Niet elk rond kruispunt is juridisch een 'rotonde' in België — en de voorrangsregel keert volledig om naargelang het er wel of geen is. Dit is een van de meest voorkomende valkuilen op het examen.

Wat maakt een rotonde officieel

Volgens de Belgische wet is een plaats enkel een 'rotonde' als ze het bord D5 draagt, en elke toegang ervan een bord B1 (voorrang verlenen) of B5 (stop) heeft. Waar deze borden aanwezig zijn, is de regel eenvoudig: verkeer dat al op de ring rijdt heeft altijd voorrang op verkeer dat binnenkomt.

Op de ring — heeft voorrang

Toekomend — moet voorrang verlenen (B1)

D5 — verplichte rijrichting rotonde

B1 — geplaatst aan elke toegang

De uitzondering: helemaal geen borden

Sommige kleine ronde kruispunten — vaak in zones 30 — hebben helemaal geen bord D5 of B1. Juridisch zijn dit geen rotondes, dus geldt de standaardregel: voorrang van rechts. Dat betekent dat verkeer dat al op de ring rijdt voorrang moet verlenen aan een voertuig dat van rechts binnenkomt — precies het omgekeerde van een officiële rotonde.

Controleer altijd de borden voor je aanneemt wie voorrang heeft — ga er nooit van uit dat elk rond kruispunt op dezelfde manier werkt.

Je rijstrook kiezen op een rotonde met meerdere rijstroken

Als algemene richtlijn gebruik je de buitenste (rechtse) rijstrook als je een van de eerste afritten neemt, en de binnenste (linkse) als je verder rijdt. Neem niet aan dat het aantal rijstroken overal hetzelfde blijft: een strook kan eindigen of verschuiven na een afrit, dus blijf je spiegels en dode hoek controleren in plaats van enkel op de wegmarkering te vertrouwen.

Je richtingaanwijzer gebruiken op een rotonde

Toekomend: je hoeft niet te richtingaanwijzen, tenzij je de allereerste afrit neemt — geef dan net voor je invoegt rechts aan.
Op de ring: geef aan telkens je van rijstrook verandert.
Bij het verlaten: geef rechts aan wanneer je de afrit net voor de jouwe passeert, zodat andere bestuurders weten dat je de ring gaat verlaten.

Fietsers op en rond een rotonde

Een fietspad dat de buitenkant van de rotonde omzoomt is eerder de regel dan de uitzondering, dus bouw de gewoonte nu op: zodra je afdraait om te vertrekken, hoort je aandacht bij elke fietser die zijn lijn op dat pad aanhoudt en elke voetganger die wil oversteken — beiden gaan daar voor jou.

Bij andere rotondes zie je een andere opstelling: de fietsoversteekplaats ligt een stukje terug van de ring zelf, en heeft een eigen minivoorrangsbordje — die omgekeerde driehoek — gericht recht op de fietsers, niet op jou. Dit draait de zaak volledig om: tenzij een fietser al de rijbaan op is gereden, is voorrang op deze specifieke oversteekplaats niet automatisch voor hem. Behandel het bord elke keer als de doorslaggevende factor, niet als een algemene aanname over fietsers en rotondes.

Gangbare kruispuntvormen

Buiten rotondes zijn de meeste kruispunten een van drie basisvormen. De voorrangsregels uit het vorige hoofdstuk (voorrang van rechts, voorrangsborden, voorrangswegen) gelden op dezelfde manier, ongeacht de vorm.

Kruispunt

T-kruispunt

Verspringend kruispunt

Blokkeer nooit een kruispunt

Voorrang en groen licht delen dezelfde blinde vlek: geen van beide controleert of er echt plaats voor je is aan de overkant. Lees het verkeer voor je zelf af voor je je engageert — staat het vast genoeg dat je halverwege zou vastlopen, blijf dan voor het kruispunt staan tot er echt een gaatje ontstaat, in plaats van zelf het obstakel te worden dat iedereen blokkeert die je pad kruist.

Hoofdstuktest

Test wat je onthouden hebt. De vragen en antwoordvolgorde worden bij elke poging door elkaar gehusseld, en je hebt 20 seconden om elke vraag te beantwoorden.