Pass Theory
« Terug naar hoofdstukken

Hoofdstuk 15

Zuinig Rijden & Milieu

Brandstofbesparende rijgewoonten, voertuigonderhoud dat het verbruik verlaagt, de milieuranking van gangbare brandstoffen, en de lage-emissiezones van België.

Heb je de auto echt nodig?

Elke autorit heeft een prijskaartje, in geld en in brandstof die een wandeling, een fietstocht, of een bus helemaal niet nodig zou hebben gehad. Dus voor de sleutel in het contact gaat, loop de alternatieven even af: kunnen je eigen benen het aan als het onder een kilometer of zo is? Is de fiets zinvol voor iets tussen ruwweg 1 en 10 km? Is er een bus, tram, of trein die je er in de plaats brengt? De auto laten staan voor deze kortere ritjes loont dubbel — een koude motor verslindt merkbaar meer brandstof per kilometer dan een die al is opgewarmd, en telkens koud starten slijt de motor bovendien sneller.


Zuinig rijden

Een agressieve rijstijl — de versnellingsbak hard laten werken en de toeren laten oplopen — verbruikt merkbaar sneller brandstof dan een ontspannen stijl. Een bruikbaar richtpunt: schakel op voor de naald ongeveer 2500 t/min passeert bij een benzinemotor, of rond 2000 t/min bij een diesel, al is een steile helling of een zwaarbeladen auto reden genoeg om een lagere versnelling wat langer aan te houden dan gewoonlijk.

Herhaaldelijk gas geven terwijl je stilstaat — bijvoorbeeld aan een rood licht — mag niet, en die regel versoepelt niet in de winter enkel omdat je de motor sneller wil opwarmen.

Gewicht en aerodynamica

  • Het brandstofverbruik stijgt met elke kilo die je meesleurt — check zo nu en dan de koffer op spullen die meerijden zonder dat je ze daar nodig hebt.
  • Een lege dakkoffer of imperiaal vecht daarboven nog steeds tegen de wind — is de klus geklaard, haal het er dan weer af in plaats van het voor het gemak te laten zitten.
  • Bind een fiets vast op een drager achteraan in plaats van hem op het dak te hijsen — daarboven zit hij pal in de luchtstroom en veroorzaakt hij veel meer weerstand dan achteraan de auto.
  • Een open raam bij snelheid remt de auto af en verbrandt extra brandstof om dat te compenseren — grijp in de plaats naar de ventilator of de airconditioning als je comfortabel wil blijven zonder die kost.
  • Alles wat elektrisch is en dat je niet echt gebruikt, trekt nog steeds vermogen van de motor — airconditioning, stoelverwarming, achterruitverwarming, ventilator — dus schakel uit wat je op dit moment niet nodig hebt.

Voertuigonderhoud dat brandstof bespaart

  • Houd je aan de bandenspanning die je fabrikant voorschrijft, en controleer ze koud in plaats van na het rijden; verhoog ze licht bij een zware lading of een lange rit. Te ver in beide richtingen afwijken, te zacht of te hard, verhoogt je kans op aquaplaning.
  • Een erg versleten band krijgt geen tweede leven door het profiel opnieuw in te snijden — vervangen is de enige optie.
  • Verwaarloos genoeg onderhoud — een verstopte luchtfilter is het klassieke voorbeeld — en het brandstofverbruik kruipt ongemerkt omhoog; onderhoud bijhouden betaalt zich meestal na verloop van tijd terug.
  • Net na de motor zit de katalysator, wiens taak het is de uitlaatstroom te ontdoen van stikstofoxiden, koolmonoxide, en koolwaterstoffen voor die de auto verlaat.
  • De vervuiling van uitlaatgassen stopt niet bij wat rechtstreeks uit de pijp komt — blootgesteld aan buitenlucht en zonlicht reageren sommige van die stoffen verder en vormen ozon, een tweede vervuilende stof op grondniveau.
  • Verwacht je langer dan ongeveer een halve minuut stil te staan — opgehouden aan een overweg is een typisch geval — dan is de motor afzetten efficiënter dan hem stationair te laten draaien.

Brandstofkeuze

Wat in de tank gaat, bepaalt de milieu-impact van een auto net zo goed als hoe ermee gereden wordt. LPG en CNG komen doorgaans als de properste van de gangbare keuzes uit de bus, met benzine op enige afstand erachter; zit je vast aan diesel, dan is de zwavelarme versie de mindere vervuiler in vergelijking met de gewone soort.

Verwar zwavelarme diesel niet met rode diesel: rode diesel is zwaar belaste stookolie en off-roadbrandstof, gekleurd zodat inspecteurs het kunnen herkennen, en het gebruik ervan in een auto op de openbare weg is illegaal en wordt zwaar beboet. Enkel gewone ("witte") diesel, verkocht aan de gewone pompen, mag in de tank van een wegvoertuig.

Lage-emissiezones

F117 — begin van een lage-emissiezone (LEZ)

F117 — begin van een lage-emissiezone (LEZ)

F118 — einde van een lage-emissiezone (LEZ)

F118 — einde van een lage-emissiezone (LEZ)

LEZ

EURO 6 — toegelaten

EURO 2 — niet toegelaten

Een lage-emissiezone, of LEZ, bakent een gebied af — Antwerpen, Gent, en Brussel hebben er momenteel elk een — waar voertuigen die een vastgelegde emissienorm niet halen simpelweg geweerd worden, allemaal om de lucht er plaatselijk properder te houden. Waar je eigen voertuig op die schaal staat, blijkt uit de EURO-klasse, die je gewoon op het inschrijvingsbewijs terugvindt.

Hoe hoger het EURO-normnummer, hoe properder het voertuig. België publiceert daarnaast een onafhankelijke "ecoscore" voor personenwagens, één getal van 0 tot 100 dat broeikaseffect, luchtkwaliteit en geluidshinder samen weegt — hoe hoger de ecoscore, hoe milieuvriendelijker de auto.

Autodelen

Autodelen betekent niet dat meerdere mensen samen naar dezelfde bestemming rijden — dat is carpoolen. Het betekent een gedeelde auto vooraf reserveren voor het specifieke moment dat je hem nodig hebt, en hem daarna weer vrijgeven voor iemand anders, zodat één voertuig veel huishoudens bedient in plaats van het grootste deel van de tijd ongebruikt geparkeerd te staan.


Tankstations en laadpunten

Rijd naar de meeste tank- of laadstations en je vindt elke pomp of elk punt gelabeld met een eigen pictogram — benzine/diesel, LPG, CNG, LNG, waterstof, of elektriciteit — zodat je de juiste voor je voertuig al ziet voor je zelfs maar geparkeerd hebt.
Een voorbehouden laadplaats wordt aangeduid met een parkeerbord met een pictogram van een elektrische auto; een onderbord met een pijl (naar links, rechts, of beide) toont precies aan welke kant van het bord de voorbehouden plaatsen liggen, op dezelfde manier als bij gewone parkeerborden.

Hoofdstuktest

Test wat je onthouden hebt. De vragen en antwoordvolgorde worden bij elke poging door elkaar gehusseld, en je hebt 20 seconden om elke vraag te beantwoorden.